Sarsak Elek Makinesi Arızaları ve Çözüm Yolları
Sarsak elek makineleri, endüstriyel üretim süreçlerinde malzeme sınıflandırma ve ayırma işlemleri için vazgeçilmez ekipmanlardır. Bu makineler, titreşim yoluyla malzemeleri farklı boyutlara göre eleyerek verimliliği artırır. Ancak yoğun kullanım nedeniyle çeşitli arızalarla karşılaşmak mümkündür. Bu makalede, yaygın arıza türlerini inceleyecek, adım adım çözüm yollarını açıklayacak ve düzenli bakımın önemini vurgulayacağız. Doğru teşhis ve müdahale ile makinelerin ömrünü uzatabilir, üretim kesintilerini minimize edebilirsiniz.
Yaygın Sarsak Elek Makinesi Arızaları
Sarsak elek makinelerinde en sık rastlanan arızalar, mekanik aşınma, elektrik sorunları ve titreşim dengesizliklerinden kaynaklanır. Bu arızalar, makinenin verimini düşürür ve bakım maliyetlerini artırır. Erken teşhis için günlük kontroller şarttır; örneğin, anormal sesler veya titreşim artışı gibi belirtileri göz ardı etmeyin. Aşağıda başlıca arıza türlerini detaylandırıyoruz.
Motor ve Elektrik Sorunları
Motor arızaları, aşırı yüklenme veya yetersiz yağlama nedeniyle ortaya çıkar. Belirtiler arasında motorun yavaş dönmesi, aşırı ısınma ve yanık kokusu yer alır. Çözüm için öncelikle güç kaynağını kontrol edin: Voltaj dalgalanmalarını önlemek adına stabilizatör kullanın. Motor sargılarını multimetre ile test ederek kısa devre olup olmadığını belirleyin. Eğer sargılarda hasar varsa, profesyonel sarım yaptırın. Yağlama için üretici tavsiyesine uyun; örneğin, haftalık olarak gres pompası ile yağ ekleyin. Bu adımlar, motor ömrünü %30’a varan oranda uzatabilir ve acil durumlarda yedek motor bulundurmanızı öneririz. Pratikte, bir inşaat firması bu yöntemle motor arızalarını %40 azalttı.
Titreşim ve Amortisör Arızaları
Titreşim düzensizliği, amortisörlerin aşınmasından veya yayların gevşemesinden kaynaklanır. Makine aşırı sallanır veya titreşim zayıflar, bu da eleme verimini düşürür. Teşhis için makineyi boş çalıştırın ve titreşim seviyesini vibrometre ile ölçün; normal değerler 5-10 mm/sn arasındadır. Amortisörleri sökerek kauçuk parçaları inceleyin, çatlamışsa hemen değiştirin. Yayı germe vidalarını sıkarak dengeli titreşim sağlayın. Bu işlem sırasında makineyi durdurun ve güvenlik kemerleri kullanın. Düzenli olarak her ay amortisör contalarını kontrol etmek, arızayı önler ve bakım süresini kısaltır.
Elek ve Gövde Hasarları
Elek telinin kopması veya gövde çatlakları, sert malzeme geçişlerinden kaynaklanır. Malzeme akışı tıkanırsa elek deforme olur. Kontrol için elek yüzeyini görsel olarak inceleyin ve delik çaplarını ölçün; standartlara uymuyorsa yenileyin. Gövde kaynaklarını ultrasonik testle tarayın. Çözümde, aşındırıcı malzemeler için poliüretan kaplama uygulayın. Elek değişimi sırasında vidaları tork anahtarıyla sıkın (örneğin 50 Nm). Bu detaylar, hasarı erken fark etmenizi sağlar ve yeniden işleme maliyetini azaltır.
Arıza Çözümünde Adım Adım Uygulama
Arıza giderme sürecini sistematik hale getirmek, zaman ve maliyet tasarrufu sağlar. Her müdahale öncesi güvenlik protokollerini uygulayın: Makineyi fişten çekin, kilitli etiketleyin ve kişisel koruyucu ekipman giyin. Aşağıdaki adımlar, sahada uygulanabilir pratik rehber niteliğindedir.
Tanı ve Temel Onarımlar
İlk adım, arıza günlüğü tutmaktır: Tarih, semptom ve çalışma saatlerini not edin. Elektrik panosunu termal kamera ile tarayın, sıcak noktaları belirleyin. Temel onarımda, kayışları gerginlik ölçeriyle kontrol edin; gevşekse %2-3 sarkma bırakarak ayarlayın. Conta sızıntılarını silikon contayla giderin. Bu işlemler 30 dakikada tamamlanır ve %70 vakada sorunu çözer. Örnek: Bir maden ocağında bu yöntemle üretim kaybı haftalık 2 saatten 15 dakikaya indi.
Parça Değişimi ve Kalibrasyon
Yedek parça stoğunu oluşturun: Elek, rulman ve sensörler öncelikli. Değişimde, eski parçayı söküp yeniyi aynı torkla monte edin. Kalibrasyon için frekans invertörünü ayarlayın; titreşim frekansını 50-60 Hz’e getirin. Test çalışmasında yük altında 1 saat izleyin. Bu süreç, makineyi fabrika ayarlarına döndürür ve hassasiyeti artırır.
Düzenli Bakım ve Uzun Vadeli Önlemler
Önleyici bakım, arızaların %80’ini engeller. Aylık programlar oluşturun: Yağ seviyelerini kontrol edin, filtreleri temizleyin ve vidaları sıkın. Yazılım güncellemeleriyle sensör verilerini izleyin. Kondisyon bazlı bakımda, IoT sensörleri kullanarak titreşim verilerini uzaktan takip edin. Bu yaklaşım, beklenmedik arızaları minimize eder.
Sonuç olarak, sarsak elek makinelerinizi düzenli kontrol ve proaktif bakım ile verimli tutabilirsiniz. Bu rehberdeki adımları uygulayarak üretim süreçlerinizi optimize edin, uzman desteği alın ve ekip eğitimine yatırım yapın. Uzun vadede, bu yatırımlar karlılık sağlar ve ekipman ömrünü uzatır.